Zasady dobre „z zasady”

O zasadach i kontraktach napisano już bardzo dużo, a jednak przed początkiem roku szkolnego temat powraca jak bumerang. Niektórzy mają od lat swój sprawdzony sposób na budowanie zespołu klasowego i wspólne tworzenie kontraktu. Inni wolą co roku wcielać w życie nowy pomysł. Jednak w kwestii zasad jest kilka prawd, które warto mieć na uwadze, a wynikają one bezpośrednio z takich dziedzin nauki jak psychologia rozwoju, psychologia społeczna i komunikacja. Postaram się o nich krótko opowiedzieć podając przykłady, ale zacznę od tego czego nie lubią uczniowie, a jeszcze bardziej nie lubią nauczyciele od pokazania najczęstszych błędów w tej materii.

  1. „sztuka dla sztuki” – zasady tworzone tylko dlatego, że to obowiązek wynikający z regulaminu szkoły .
  2. „zasady schowane w kącie” – na początku roku ktoś je spisał na kartce A4 i powiesił na końcu sali, bo przecież wszyscy, wszystko wiedzą.
  3. „na sępa” kontrakt skserowany od koleżanki, bo taki ładny
  4. „kopiuj, wklej” – wieszamy zasady z zeszłego roku, bo przecież się sprawdzały
  5. „nie, nie ,nie!” – zasady sformułowane jako zakazy, nie wolno tego i tamtego
  6. „przerost formy nad treścią” – wszystkie te ramki, motylki, brokaty, odciski dłoni większe niż zdania, czy symbole, które są naszą umową
  7. „ma tak być, bo tak” – zasady narzucone z góry, bez konsultacji z uczniami, bez dyskusji
  8. ” lista zasad stąd do Nowego Yorku” – kilkanaście punktów, czyli cała litania pobożnych próśb o tzw. dobre zachowanie, żeby wyczerpać temat i przygotować się na wszystkie ewentualności.
  9. „paragraf nr…” – zasady napisane językiem niezrozumiałym dla dzieci w danym wieku
  10. „tylko na papierze” – spisujemy kontrakt na pierwszej lekcji, gdzieś go tam wieszamy i mamy „zaliczone”. Nie wracamy do zasad, nie przypominamy ich i wychodzimy z założenia, że przecież każdy uczeń to wie.
  11. „co wolno wojewodzie, to nie tobie…” – zasady sformułowane jako nakazy dedykowane tylko uczniom i dorośli, którzy funkcjonują wedle własnych, odrębnych zasad, np. w czasie gdy klasa pracuje i toczy się dyskusja na forum, wchodzi inny nauczyciel i przerywając wypowiedzi dzieci zaczyna rozmawiać z koleżanką – nauczycielką. Znacie takie sytuacje? Ja znam, niestety.
  12. „zdanie, po zdaniu” – długie zdania, bez graficznej podpowiedzi, a przecież szybciej reagujemy na rysunek niż na jego opis.

Muszę przyznać, że ten mój 12 punktowy spis potknięć powstał przed chwilą spontanicznie, po tym jak w kilku nauczycielskich grupach na Facebooku zauważyłam wymianę takich gotowych kontraktów i setki próśb o przesłanie materiałów. Pooglądałam trochę te inspiracje i materiały, dlatego nasunęła się powyższa refleksja oraz zasadnicze dla mnie pytanie: „Komu potrzebne są klasowe zasady?” Może to pytanie brzmi banalnie, jednak dla mnie ma głębszy sens. Gdybym miała sama na nie odpowiedzieć to powiem, że one są dla mnie, bo pokazują kierunek rozwoju społecznego moich uczniów. Są dla nas jako klasowej społeczności, bo są dowodem na to, że ze sobą rozmawiamy i na coś się umawiamy. Są dla moich uczniów, bo dzięki zasadom mają jasność sytuacji w potencjalnie spornych kwestiach.

Wielokrotnie w życiu przekonałam się o tym, że to co dla mnie jest standardem, normą, dla kogoś innego może być wyjątkiem od reguły i dla niektórych osób zasady są po to żeby je łamać. Dlatego nie wyobrażam sobie pracy z jakąkolwiek grupą, nie tylko z dziećmi, ale też np. warsztatów dla rodziców, szkoleń bez spisanej na początku umowy dotyczącej zasad. Wiem, że większość ludzi nie jest do tego przyzwyczajona i uważa też, że to strata czasu. Dlatego przez lata nauczyłam się upraszczać to zadanie, skupiać na konkretach i poświęcać na nie max 5 minut ( mam na myśli pracę z dorosłymi) . Bardzo sobie cenię taki sposób pracy oparty na zasadach, bo pozwala mi później uniknąć problemów organizacyjnych i potencjalnych konfliktów.


Wykorzystuję te proste grafiki, które w formie wyciętych kół przynoszę na spotkanie. Dla mnie jest to zbiór uniwersalnych i podstawowych zasad pracy w grupie. Pokazuję po kolei te obrazki mówiąc, że w ten sposób możemy wspólnie stworzyć listę ważnych dla nas „na tu i teraz zasad”. Proszę uczestników, żeby nazwali krótko normę, która kojarzy im się z danym rysunkiem i pytam czy ma ona stać się częścią naszej umowy, czy nie. Specjalnie nie mam więcej obrazków, bo zawsze musi być miejsce na inicjatywę – dorysowanie i dopisanie dodatkowych zasad istotnych dla danej grupy.

To przykład spisanego w „pięć minut” warsztatowego kontraktu

Jak widać pomysł jest bardzo prosty. Naklejanie gotowych grafik skraca czas, zachęca grupę nieznających się wzajemne osób do podjęcia rozmowy na temat zasad.

W przypadku pracy z dziećmi konkretne zasady są drogowskazem do rozwoju społecznego, pokazują one jak budować relacje w grupie i skutecznie się komunikować. Jednak dobrze wiemy, że taka nauka to proces i powinniśmy na nią poświęcić sporo czasu. Te grafiki mogą stać się początkiem, inspiracją do spisania i od razu zilustrowania klasowego kontraktu. Pamiętajmy, zawsze graficzna podpowiedź przyśpiesza reakcję, bo szybciej pozwala na dekodowanie informacji. Nie bez powodu znaki drogowe to bardziej zbiór obrazków niż napisów 🙂

Zastanówmy się jeszcze trochę głębiej jakie wartości i edukacyjne cele kryją się pod zasadami, na które się umawiamy, bo przecież w ten sposób myślimy też o zadaniach wychowawczych. Te wartości i cele warto uczniom zakomunikować, żeby pokazać, że ma to wszystko głębszy sens i jest do czegoś ważnego w życiu potrzebne. Jak pomyślę o symbolach przedstawionych wyżej to tak rozumiem wartości i cele:

O zasadach pisaliśmy również w latach poprzednich. Żeby ułatwić szukanie, przypominamy wybrane artykuły:

https://kreatywnapedagogika.wordpress.com/2017/08/31/zasady-na-dobry-poczatek-po-raz-drugi/

https://kreatywnapedagogika.wordpress.com/2016/09/01/zasady-zasadami-a-w-naszej-klasie-liczy-sie/

oprac. Iza Banaszczyk i Magdalena Buda

Reklamy

Poznajemy zmieraczka, czyli edukacja morska dla każdego

Mieszkając nad morzem, co roku w lipcu i sierpniu, mam to samo wrażenie. Wydaje mi się, że wszyscy chcą tu przyjechać na wakacje, a nawet więcej – doświadczam tego, że realizują te plany i marzenia. Na plaży robi się wtedy bardzo ciasno i tak głośno,że niestety nie słychać szumu morza . Przeciętnego turystę w czasie urlopu interesuje, czy woda w morzu jest dość ciepła i czysta, żeby można było się wykąpać, a plaża piaszczysta, żeby można było wygodnie poleżeć. I dobrze i tak być powinno. Jak odpoczywać, to wygodnie i przyjemnie. Ciekawe jak by zareagowali owi turyści na wiadomość, że w tym piasku tu i teraz toczy się życie trudno dostrzegalne gołym okiem, a jednak 🙂 A gdyby tak w ramach tzw. ogórkowych tematów, dziennikarz zapytałby plażowiczów czy znają zmieraczka i któż to taki? Odpowiedzi mogłyby być bardzo ciekawe.

My trochę próbowałyśmy go poznać gdy dwa lata temu nauczyciele z Kreatywnej Pedagogiki zostali zaproszeni do współpracy przez Fundację Gdańską i stworzenia programu edukacji morskiej. Na podstawie naszych scenariuszy w wielu gdańskich szkołach prowadzone były przez cały rok dodatkowe zajęcia w ramach tzw. Klubów Edukacji Morskiej.

Cały program dostępny jest na tej stronie http://edukacjamorska.gdansk.pl/ w zakładce materiały edukacyjne

Został on podzielony na przedziały wiekowe, dlatego znajdziecie scenariusze dla przedszkoli, klas 0-III, IV-VI, VII – VIII, szkół ponadpodstawowych

A oto jeden ze scenariuszy adresowanych dla najmłodszej grupy dzieci. Może przydać się na początku roku, żeby powspominać wakacje i zaciekawić uczniów wiedzą przyrodniczą i ekologiczną.

oprac. Iza Banaszczyk i Magdalena Buda

owady…i prosta technika odbijania wzorów

Lato to dobry czas na bliski kontakt z przyrodą. Lasy, łąki, pola, parki to miejsca, w których z całą pewnością spotkamy owady. Dla małych dzieci to bardzo ciekawy świat, któremu lubią przyglądać się z bliska. Starsze miewają już różne negatywne doświadczenia i lęki zaszczepione przez dorosłych. Z kolei te nastoletnie mogą spojrzeć na owady jako ciekawy motyw czy wzór graficzny. Dlatego właśnie dzisiejszy pomysł adresujemy do wszystkich grup wiekowych, do wykorzystania na różne okazje.

Zdjęcia powstały podczas warsztatów dla nauczycieli grupy Arteterapia, a technikę każdy zabrał ze sobą do szkoły albo do przedszkola.

Pomysł jest prosty i możliwy do zrealizowania nawet z przedszkolakami. Cały sekret tej techniki polega na niekonwencjonalnym wykorzystaniu materiału jakim jest gąbka stosowana jako podkład pod panele ( pomysł zaczerpnięty od Agaty Półtorak – plastyczki, bajarki, pedagożki, ilustratorki ) Z gąbki tej możemy stworzyć matryce, które następnie posłużą do odbijania, powielania wzoru.

Na początku potrzebne nam będą szablony. My przygotowałyśmy owady:

Szablony drukujemy, najlepiej dwa wzory na jednej stronie A4. Następnie bierzemy do ręki kiepsko zatemperowany ołówek. Przykładamy szablon do wspomnianej wyżej gąbki – podkładu i naciskając na wszystkie linie tworzymy matryce.

Następnie potrzebna nam będzie farba i wałek do malowania. Jeśli zastosujemy farbę do tkanin to stworzymy unikatowe torby albo koszulki:

Jeśli farbę akrylową, to możemy ozdobić np. drewnianą skrzynkę:

Gdy szablon przeniesiemy na grubą tekturę i wytniemy środek to możemy za pomocą wałka wykonać tego typu „printy” 🙂

Jak zaczniemy eksperymentować to okaże się, że pomysły na zastosowanie tych szablonów nie kończą się….

Zatem życzymy smacznego i wielu inspirujących dokonań z owadami w tle 🙂

inspirujące warsztaty o owadach znajdziecie też tutaj: https://kreatywnapedagogika.wordpress.com/2019/05/20/co-w-trawie/

oprac. Iza i Magda

UCZYĆ MĄDRZE, TWÓRCZO, INACZEJ. Konferencja dla nauczycieli

Zapraszamy serdecznie do udziału w konferencji organizowanej przez Kreatywną Pedagogikę. Obiecujemy, że 14 września od 9.30 do 14.00 w Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku będzie MĄDRZE, TWÓRCZO, INACZEJ.

W pierwszej części od 10.00 do 11.30 w audytorium wszyscy wysłuchamy trzech wykładów wygłoszonych w parach przez:

  1. prof.dr hab. MARIĘ MENDEL i prof.dr hab. TOMASZA SZKUDLARKA
  2. dr hab. JOANNĘ MYTNIK, prof.UG i dr WOJCIECHA GLACA
  3. mgr ANNĘ SOWIŃSKĄ i mgr ROBERTA SOWIŃSKIEGO

Druga część to gotowe pomysły do zabrania ze sobą do szkoły, opowiedzą o nich nauczyciele i edukatorzy. Wszystkie 4 sesje odbędą się równolegle. Wypełniając formularz zgłoszeniowy wybieramy interesujący nas blok tematyczny:

  1. MĄDRZE – blok dla nauczycieli wczesnoszkolnych
  2. TWÓRCZO – blok dla nauczycieli klas IV – VIII
  3. INACZEJ – blok dla nauczycieli szkół średnich
  4. DYREKTORZY – sesja specjalna dla dyrektorów

Zapisy za pomocą formularza:

Uwaga! Zapisy zakończone!

Liczba miejsc ograniczona, decyduje kolejność zgłoszeń. Konferencja jest bezpłatna.

Spakuj dla ucznia walizkę

Przez kilka lat wyposażamy uczniów w wiedzę i umiejętności. Gdy kończą szkołę proces wyposażania można uznać za zakończony. Teraz piękni, młodzi i bogaci ( oczywiście w tę wiedzę i umiejętności ) ruszają w świat. Na drogę mogą jeszcze dostać symboliczny bagaż:

20190614_124249

Co oznaczają poszczególne elementy?

LUSTRZAK – to motto, cytat, myśl na dalszą drogę

MUSZLA SERCÓWKA – to przypomnienie żeby w życiu kierować się sercem i nie zatracić swojej wrażliwości

MOTYL – to przesłanie, że w każdym drzemie talent ( w nawiązaniu do filmu „Cyrk motyli”)

LUSTRZAKI są dwustronne, po jednej stronie lustro,a po drugiej mądrość , w której również możemy się przejrzeć
walizkę tworzymy z pudełka po zapałkach

Własnoręczna produkcja takich upominków dla całej klasy zajmie nam trochę czasu, żeby było przyjemniej zmierzmy go ulubionym filmem, jak zrobiła to Magda Buda w przypadku innych, inspirujących pamiątek na dobre zakończenie:

https://fraubuda.wordpress.com/2019/06/08/na-koniec-roku-szkolnego-po-raz-iii/

Życzymy miłego pakowania walizek i tych dla uczniów i waszych własnych, wakacyjnych.

Marta, Iza, Magda

HEJT – Hej, Egoizm Jest Toksyczny

Dziś, bardziej niż kiedykolwiek w historii ludzkości mamy poczucie, że żyjemy w równoległych światach. Tempo życia bywa zawrotne, a wirtualna rzeczywistość splata się z tym, co namacalne. To codzienność naszych uczniów, a może i nasza? Pewnie różnice pokoleniowe mają tu znaczenie.

Natura ludzka, którą  opisać i poznać próbowało wielu mądrzejszych od nas, ma to do siebie, że zależnie od okoliczności pokazuje swoje dobre i złe strony.  Bycie w wirtualnym świecie sprzyja poczuciu anonimowości i bezkarności.

„Gdy rozum śpi budzą się demony” – niech ta sentencja i rycina hiszpańskiego malarza Francisca Goi będzie tematem i myślą przewodnią godziny wychowawczej:

800px-Museo_del_Prado_-_Goya_-_Caprichos_-_No._43_-_El_sueño_de_la_razon_produce_monstruos

By Francisco Goya – Museo del Prado,

Przebieg warsztatów:

  1. ” Nie rób drugiemu, co Tobie nie miłe”

Dzielimy klasę na  4 grupy. Każda grupa dostaje duży arkusz papieru ( najlepiej z bloku flipchart) i mazaki.

Pierwsza grupa wypisuje przykłady z życia ilustrujące to przysłowie.

Druga grupa pisze przykłady sytuacji, gdy ludzie robią niemiłe rzeczy mimo wszystko.

Trzecia grupa tworzy portret osoby, która  jest skłonna do robienia niemiłych rzeczy wobec innych osób – czyli wypisuje cechy osobowości i zachowania takiego człowieka.

Czwarta grupa wypisuje przykładowe niemiłe zachowania wobec innych.

Grupy po kolei przedstawiają efekty swojej pracy. Powstałe w ten sposób plakaty wieszamy w klasie.

Żeby nie wymyślać przykładów na siłę i skupić się na konkretach nadajmy temu zadaniu odpowiednie  tempo. Maksimum 8 min. na pisanie i 8 na prezentowanie.

2.  HEJT

Burza mózgów – wypisujemy na dużym arkuszu papieru wszystkie skojarzenia, które podadzą uczniowie związane ze słowem HEJT. Plakat również wieszamy w klasie.

3. Oglądamy wspólnie filmik:

Warto zrobić taką małą sondę zadając 5 pytań:

  1. Czy byłeś świadkiem hejtu?
  2. Czy hejtowałeś kiedyś?
  3. Czy dołączałeś się do hejtowania?
  4. Czy przeciwstawiałeś się hejtowi?
  5. Czy przyglądałeś się biernie hejtowi, ciesząc się, że Ciebie to nie dotyczy?

Odpowiedzenie na te pytania nie będzie łatwe. Jednak, gdy stworzymy atmosferę nieoceniającą, jest szansa, że nasi uczniowie się otworzą i spojrzą na siebie i swoje postępowanie krytycznie. Zadanie to ma na celu pokazanie, jakie są najczęstsze zachowania ludzi wobec hejtu.

Zadanie to powinno nam zająć kolejne 8 min.

4. Dyskusja 10 do 10

Dzielimy przestrzeń klasy na dwie połowy. Po jednej stronie siadają osoby, które twierdzą, że są skuteczne sposoby na walkę z hejtem,  po drugiej osoby, które uważają, że z hejtem  nie da się walczyć. Rozpoczynamy dyskusję. W jednej rundzie każda strona może przedstawić 10 argumentów broniących swojej tezy. Argumenty mogą padać naprzemiennie, żeby było ciekawie i dynamicznie. Rolą nauczyciela jest moderacja dyskusji i liczenie argumentów. Po pierwszej rundzie dajemy uczniom minutę na decyzję, czy zostają po stronie, którą wybrali na początku, czy może argumenty drugiej strony bardziej ich przekonują. To czas na zmianę miejsca. Dyskusja toczy się dalej, pada kolejne 10 argumentów z każdej strony. Znów następuje moment decyzji i ewentualnej zmiany miejsca. Dyskusję kończy runda trzecia, oparta na tych samych zasadach.

5. Oglądamy wspólnie singiel

Zuza Jabłońska – Powiedz Mi To W Twarz ft. Jan-rapowanie & Siles – YouTube

„Singiel Zuzy Jabłońskiej „Powiedz mi to w twarz” motywuje do przeciwstawiania się słabościom. Stanowi szczególną inspirację do walki ze stereotypowym traktowaniem ludzi innych niż my sami. Tytuł odnosi się nie tylko do problemów z codzienną komunikacją międzyludzką, ale też do zjawiska hejtowania w internecie. Zuza mówi NIE plotkowaniu, omawianiu innych w zaciszu pozornie bezpiecznych form komunikacji, które nie wymagają konfrontacji twarzą w twarz.”

6. Podsumowanie lekcji:

Wracamy do zdania. które było myślą przewodnią: ” Gdy rozum śpi, budzą się demony” i pytamy uczniów jak je rozumieją  w kontekście zjawiska HEJTU, jego uwarunkowań i sposobów przeciwstawiania się mu.

HEJT – Hej, Egoizm Jest Toksyczny

ZAMIEŃMY NA

HEJT – Hej, Empatia Jest Trendy

A może wspólnie z uczniami wymyślicie ciekawszy akronim, niż nasze propozycje – opisujące słowo HEJT? Chętnie poczytamy wasze komentarze i pomysły.

oprac. Iza i Magda

 

 

 

 

 

 

 

 

Wyniki konkursu KSIĄŻKA DOTYKOWA DLA KAŻDEGO 2019

Czas na ogłoszenie wyników w konkursie „KSIĄŻKA DOTYKOWA DLA KAŻDEGO”. Oto zwycięskie książki wybrane przez zacne JURY w składzie: Joanna Wcześny – nauczyciel akademicki, tyflopedagog i oligofrenopedagog, Magdalena Chacko – tyflopedagog z Przedszkola dla Dzieci Niewidomych w Sobieszewie, Dorota Domeracka – kierownik Biblioteki bez Barier, Paweł Król (Pawel Krol) – artysta plastyk. Wszystkim uczestnikom dziękujemy za zaangażowanie i wysoki poziom nadesłanych prac. W naszym konkursie każdy zostaje autorem i zarazem wydawcą swojej książki, następnie wędruje ona do ogólnodostępnego księgozbioru BIBLIOTEKI BEZ BARIER (filia Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Gdańsku ) . Dlatego serdecznie gratulujemy wszystkim! 

Wszystkich laureatów oraz sympatyków konkursu zapraszamy na uroczystość wręczenia nagród, która odbędzie się 12 czerwca o godzinie 16.30 w Ratuszu Głównego Miasta Gdańska, w Wielkiej Sali Wety.  Tuż po uroczystym uhonorowaniu autorów zwycięskich książek zapraszamy wszystkich na koncert talentów – wystąpią dzieci i młodzież z gdańskich szkół. Serdecznie zapraszamy!

Konkurs nie odbyłby się gdyby nie starania  Marta Jankowska z KreatywnaPedagogika i Agnieszka Langmesser z Publiczne Przedszkole „Trzynastka”

Książka dotykowa dla każdego (6)

Książki dotykowe mają to do siebie, że trzeba je dotknąć, aby zrozumieć, dobrze poznać, przeczytać  Książki te mają jedyne w swoim rodzaju ilustracje – ilustracje sensoryczne. Dlatego zapraszamy Was na niezwykłą wystawę książek do dotykania, 12 czerwca począwszy od godziny 16.30, do zakończenia KONCERTU TALENTÓW z okazji uczczenia V już sezonu Kreatywnej Pedagogiki w Miasto Gdańsk. Ta jednodniowa wystawa odbędzie się w Ratuszu Głównego Miasta Gdańska.

Książka dotykowa dla każdego (17)