Stragan z umiejętnościami

Talentu nie da się kupić za żadne pieniądze. Nie ma sklepów i straganów z umiejętnościami. Na szczęście, żeby się czegoś nauczyć potrzebna jest własna aktywność. Czasem wręcz determinacja, konsekwentne dążenie do celu i cierpliwość. Dlaczego na szczęście ? Bo nie doceniamy tego, co przychodzi z łatwością. Szybko zapominamy o tym,  co zostało nam dane. Gdy podejmujemy wysiłek i widzimy jego efekty przeżywamy prawdziwą, głęboką satysfakcję. A talent, ta iskra boża? Gdy odkrywamy go w sobie i nic więcej nie robimy, to dar się zmarnuje. Gdy nie zdajemy sobie sprawy z tego, ze nasza umiejętność ma swoją wartość i można dalej ją rozwijać to znów ponosimy straty. Skąd możemy wiedzieć, że to, co potrafimy zrobić, co umiemy albo wiemy jest wartościowe, cenione? Potrzebna jest nam jakaś informacja zwrotna. Potrzebny jest nam drugi człowiek, który wyrazi swoje uznanie a nawet podziw.

Dziś pokażemy jak o talentach i umiejętnościach możemy porozmawiać w klasie. Jak grupa może dać cenną informację zwrotną. Wszystko po to, aby budować wiarę we własne możliwości i rozwijać umiejętności.

stragan 2

Po krótkim wstępie o talentach i umiejętnościach możemy wypisać  przykłady takowych, zbierzmy pomysły od uczniów, zróbmy prawdziwą burzę mózgów i zapełnijmy  całą tablicę. Nie ma tu dobrych i złych odpowiedzi. Owszem bywają umiejętności wymagające dłuższego treningu, albo szczególnych predyspozycji, ale dlaczego np. smażenie naleśników nie mogłoby znaleźć się na naszej przykładowej liście razem z  grą na saksofonie i znajomością historii XX wieku?

To , co pojawi się na tablicy będzie stanowiło dla jednych uczniów inspirację, a dla innych wręcz ściągę. Unikniemy jednak dzięki temu wypowiedzi tego typu: „Ale proszę Pani ja nie wiem co napisać, ja nie mam pomysłów”. Zadaniem tym dotykamy samooceny naszych uczniów i ich umiejętności wglądu w samego siebie. W tej dziedzinie dzieci i młodzież mogą mieć obiektywne trudności wynikające z różnych czynników. Nie chodzi nam teraz o to, żeby je rozwikłać, ale chcemy wzbudzić choć odrobinę wiary we własne możliwości.

Rozdajemy każdemu  kartę ze straganem. Zadanie polega na tym, aby w każdej skrzynce uczeń napisał jedną umiejętność, którą posiada. Nie muszą to być wielkie talenty, mogą pojawić się małe, codzienne sprawy. Wybór należy do ucznia. Motywujemy ich aby każda z 11 skrzynek została wypełniona. Gotowe karty wieszamy za pomocą papierowej taśmy na ścianie. Powstaje wtedy targ- galeria.

A nam potrzebne będą teraz naklejki tzw. cenówki.

IMG_5005

Dajemy każdemu uczniowi tyle naklejek, ile jest osób w klasie. W dalszej części zadanie polega na tym, aby na każdej karcie, w choć jednej skrzynce zostawić naklejkę. Przyklejona naklejka to znak, że daną umiejętność chcielibyśmy od tej osoby kupić. Czyli symbolicznie kupujemy coś, czego kupić się nie da.

Wypełniona karta wraz z informacją zwrotną wygląda tak:

stragan gotowy

Na koniec siadamy w kole, każdy ze swoim straganem i rozmawiamy o tym co nas zaskoczyło w tym zadaniu i czego się o sobie dowiedzieliśmy.

Wspieranie dziecięcych talentów jest niezmiernie ważne. To właśnie my możemy sprawić, że rozkwitną, a czasami tak niewiele potrzeba, odrobina uwagi, szczere uznanie. Na koniec chcemy pokazać wam małą Anię i jej niezwykły talent, który odmienił klasę, a dzieci chętniej zaczęły mówić o swoich umiejętnościach, zaczęły je zauważać, a u innych doceniać.

Za inspirację do zrealizowania tego pomysłu dziękujemy Gosi Fijas i Marcie Jankowskiej.

oprac. Iza Banaszczyk i Magdalena Buda

Reklamy

W mojej klasie jest uczeń z zespołem Aspergera i…..

Gdy we wrześniu dowiadujesz się, że w Twojej klasie jest uczeń z zespołem Aspergera, a w twojej głowie pojawia się wielki znak zapytania. Gdy jesteś wychowawcą i wiesz już od jakiegoś czasu, że będziesz pracować z dzieckiem, które ma diagnozę zespołu Aspergera, czytasz, dokształcasz się, szukasz informacji, zastanawiasz się jak powiedzieć o potrzebach tego ucznia innym nauczycielom. To właśnie dla Ciebie przygotowałyśmy ten plakat z niezbędnymi wskazówkami.

O zespole Asergera pisałyśmy też tutaj:

https://kreatywnapedagogika.wordpress.com/2017/04/28/jak-pracowac-z-dzieckiem-z-zespolem-aspergera-w-domu-i-szkole-2/

https://kreatywnapedagogika.wordpress.com/2017/03/10/o-dziecku-z-zespolem-aspergera-w-klasie/

https://kreatywnapedagogika.wordpress.com/2018/04/13/opowiesc-o-chlopcu-z-zespolem-aspergera-w-teatrzyku-kamishibai/

oprac. Izabela Banaszczyk i Magdalena Buda

Słowa na patyku

Pamiątka – coś, co ma dla nas znaczenie, przywołuje wspomnienia, nie pozwala zapomnieć o ludziach, miejscu, ważnych chwilach. Czasem kupujemy sobie pamiątki, gdzieżby indziej, jak nie w sklepach z pamiątkami 🙂 Częściej jednak robią tak nasi uczniowie, ustawiają się w kolejce żeby nabyć magnesy na lodówkę, stateczki w butelce, breloczki z ciupagą i inne tego typu gadżety. Jaki jest później los takich przedmiotów? Czy naprawdę mają wartość sentymentalną?

Dziś zachęcamy do tego, żeby zrobić inaczej. Niech pamiątka powstanie jako dzieło rąk własnych, niech będzie spleciona z kilku patyków, sznurków  i ważnych myśli.

38831559_237114246837285_975346339451764736_n

Klika patyków wyrzuconych przez morze, znalezionych na brzegu rzeki czy w lesie, naturalny sznurek i słowa, zdania, hasła, które przypomną o…..

38860203_864155923790241_486457384743469056_n

wspólnie spędzonych chwilach, ludziach, których poznaliśmy, wartościach, naszych talentach i odkryciach.

38843983_2095400277373504_3414221678576664576_n

Do dzieła!

38868943_239572150015618_2598959486190223360_n

oprac. Magdalena Buda i Izabela Banaszczyk

Po nitce do … DZIEŃ MATKI

Ciekawa technika plastyczna znaleziona w Internecie zainspirowała nas do stworzenia z dziećmi kartek z okazji DNIA MATKI. Najpierw wypróbowałyśmy ten pomysł i nakręciłyśmy film. Oto on:

Tak wyglądają prace stworzone za pomocą nitki, farby akrylowej i ….książki 🙂

Efekt 3D gwarantowany:

IMG_9004 IMG_7722   IMG_0671

Teraz wystarczy tylko nakleić je na sztywne kartki i dodać wybrany napis. Możecie skorzystać z przygotowanych przez nas propozycji:

Dzień mamy (1)   karty do pobrania: napisy czarne Dzień mamy napisy brązowe Dzień mamy (3)

Gotowe kartki, każda inna, każda od serca:

oprac. Iza i Magda

 

Opowieść o chłopcu z zespołem Aspergera w teatrzyku Kamishibai

Kwiecień to MIESIĄC WIEDZY NA TEMAT AUTYZMU. To również MIESIĄC KSIĄŻKI na naszym blogu, dlatego przypominamy Wam książkę https://kreatywnapedagogika.wordpress.com/2017/03/10/o-dziecku-z-zespolem-aspergera-w-klasie/ , którą można zabrać ze sobą do szkoły, aby porozmawiać z klasą i przeprowadzić warsztaty według scenariusza  znajdującego się na końcu. Można ją również po prostu przeczytać, ale żeby było ciekawiej przygotowałyśmy ilustracje  w formacie A4 do druku.

30739004_1912159015492523_5650827873653620736_n

Kto posiada teatrzyk Kamishibai może skorzystać z tego medium, które dodatkowo przyciąga uwagę i buduje niepowtarzalny klimat każdej opowieści.

ryś na okładkę 2

Oto jeszcze garść informacji dla nauczyciela, czyli krótki artykuł o zespole Aspergera:

Zespół Aspergera jest zaburzeniem ze spektrum autyzmu. W klasyfikacjach medycznych znajduje swoje miejsce wśród całościowych zaburzeń rozwojowych, polegających na poważnej dezorganizacji funkcjonowania dziecka w aspektach poznawczym, społecznym, emocjonalnym i behawioralnym. W tym ujęciu zespół Aspergera można określić jako relatywnie najłagodniejsze spośród całościowych zaburzeń, gdyż dotyka ono głównie sfery społecznej i emocjonalnej, w mniejszym stopniu także behawioralnej, zaś w niewielkim stopniu sfery poznawczej.

Poszczególne objawy w najbardziej przystępny sposób opisuje skala Gillbergów  ( za Attwood T. : Zespół Aspergera, Poznań, Wydawnictwo Zysk i S-ka )

ZESPÓŁ ASPERGERA WG SKALI GILLBERGÓW

I. Zaburzenia w sferze relacji społecznych, skrajny egocentryzm, przynajmniej w dwóch zakresach spośród następujących:

– nieumiejętność interakcji z rówieśnikami

– brak potrzeby interakcji z rówieśnikami

– słabe rozumienie sygnałów społecznych

– nieadekwatne zachowania społeczne i reakcje emocjonalne

II. Wąskie zainteresowania, przynajmniej jedna z poniższych cech:

– wykluczenie innych zainteresowań

– lgnięcie do tego, co powtarzalne

– większe wykorzystanie pamięci niż rozumienia

III. Powtarzające się zachowania rutynowe (przynajmniej jedna z poniższych cech), które mogą:

– angażować samego siebie

– angażować innych ludzi

IV. Nietypowe cechy mowy i języka, przynajmniej trzy z poniższych cech:

– opóźniony rozwój

– powierzchownie perfekcyjny język ekspresyjny

– formalny i pedantyczny język

– nietypowa prozodia, dziwne brzmienie głosu

-uszkodzenie zdolności rozumienia łącznie z błędną interpretacją znaczeń   literalnych/ukrytych

V. Problemy z komunikacją niewerbalną, co najmniej jedna z następujących cech:

– ograniczona gestykulacja

– niezborny/niezdarny język ciała

– ograniczona ekspresja mimiczna

– nieadekwatna mimika

– dziwaczne spojrzenie

VI. Niezdarność motoryczna

Inne zaburzenia, które mogą występować  w zespole Aspergera:

– zaburzenia sensoryczne

– nadpobudliwość psychoruchowa

– zaburzenia koncentracji uwagi

– natręctwa

– zachowania opozycyjno – buntownicze

– zaburzenia emocjonalne

Szczegółowa wiedza o objawach zespołu Aspergera oraz o deficytach, które leżą u podstaw niektórych spośród tych symptomów może sprawić, iż łatwiej nam będzie zrozumieć te dzieci. Wydaje się, że nie jest możliwe dogłębne wniknięcie w ich świat, tak bardzo bywa on skomplikowany i odległy od  funkcjonowania przeciętnego człowieka. Jednak zawsze polecamy, aby bliscy, jak i osoby pracujące z  dziećmi spróbowały jak najlepiej je zrozumieć np. zapoznając się z literaturą czy poezją tworzoną przez same dzieci lub dorosłych ze spektrum:

  1. Brauns A. (2009). Barwne cienie i nietoperze. Życie w autystycznym świecie. Przeł. I. Czyżewska-Dyrała. Poznań: Media Rodzina.
  2. Jackson L. (2005). Świry, dziwadła i Zespół Aspergera. Przewodnik użytkownika dorastania. Przeł. E. Niezgoda. Warszawa: Fraszka Edukacyjna we współpracy z Fundacją Synapsis.
  3. Szatmari P. (2007). Uwięziony umysł. Opowieści o ludziach z autyzmem. Przeł. M. Sekerdej. Kraków: Wydawnictwo Znak.
  4. Willey L. H. (red.). (2006). Zespół Aspergera w okresie dojrzewania. Wzloty, upadki i cała reszta. Przeł. M Umińska, K. Umiński. Warszawa: Fraszka Edukacyjna we współpracy z Fundacją Synapsis.

Kiedy posiadamy właściwą i szczegółową wiedzę, staramy się rozumieć. Gdy zaś zrozumiemy łatwiej nam zaakceptować, a później wywierać pozytywny wpływ na rozwój dziecka.

Każde dziecko ma prawo do szacunku dla niego jako osoby, dla tego jakim jest człowiekiem, a nie jakim chcielibyśmy, aby było. Jak okazywać ten szacunek i co się kryje za tak szeroko rozumianym pojęciem, gdy odniesiemy je do dziecka? Przede wszystkim miejmy na uwadze  uczucia i potrzeby.   Zaakceptujmy ograniczenia i trudności, te wynikające po prostu z ich wieku, jak i niekiedy nieharmonijnego czy nietypowego rozwoju, co jest charakterystyczne właśnie dla dzieci z zespołem Aspergera. Gdy w nas dorosłych jest akceptacja i zrozumienie, znajdzie się też miejsce na dostrzeganie starań i wysiłków, jakie podejmuje dziecko.

Ma to szczególne znaczenie w przypadku naszych podopiecznych, których spostrzeganie i uczenie się świata, a zarazem funkcjonowanie bywa dla nas dorosłych tak bardzo zaskakujące. Już obserwowanie występujących w codziennym życiu objawów dotyczących problemów ze zrozumieniem sytuacji społecznych przez dziecko i dostosowaniem do nich adekwatnego zachowania niesie dla rodzica bądź nauczyciela szereg wyzwań. Pojawiają się pytania na jakie zachowania można pozwolić, które zignorować, a które w końcu wymagają podjęcia codziennej pracy lub specjalistycznej terapii? Z kolei problemy natury komunikacyjnej, czyli rozumienie mowy wprost, literalnie, bez kontekstu sytuacyjnego, nie dostrzeganie przez dziecko mowy ciała prowadzi do szeregu gaf, pomyłek lub stresujących sytuacji. Dziecko może czuć się tak, jakby znalazło się w obcym kraju, gdzie słyszy tylko kilka znajomo brzmiących słów, a reszty wciąż musi się domyślać, a do tego nikt mu wszystkiego nie jest w stanie wytłumaczyć, bo w kraju tym każda reguła językowa i gramatyczna ma miliony zmieniających się wciąż wyjątków. Życie w takim niezrozumieniu rzeczywistości i nieadekwatności własnych zachowań budzi duży niepokój bądź stres, którego dziecko samo nie potrafi nazwać i zidentyfikować. Obecność objawów z kręgu zachowań stereotypowych, rutynowych bądź silnie absorbujących zainteresowań daje swoiste poczucie bezpieczeństwa, bo gwarantuje w tym nieprzewidywalnym świecie, pełnym niespodzianek jakąś namiastkę ładu i porządku. Efektem często jest to, iż dziecko nie rozumie świata, rządzących nim reguł, zaś jego otoczenie – nie rozumie dziecka, jego nieadekwatnych i nietypowych zachowań. Dlatego tak ważna jest praca również z najbliższym otoczeniem społecznym, którym w większości przypadków będą także rówieśnicy z klasy.

Do tego właśnie przydać się może specjalnie napisana w tym celu książka „Kim jest Ryś? Opowieść o chłopcu z zespołem Aspergera”.

Oto fragmenty książki oraz  ilustracje które można wykorzystać w teatrzyku kamishibai:

Mam na imię Rysiek, a nie Ryś. Jestem chłopcem, nie jestem kotem.

Mam na imię Rysiek, a nie Ryś. Jestem chłopcem, nie jestem kotem. (1)

„- Jak zauważyliście, mamy w klasie nowego kolegę, ma na imię Ryś. Rysiu zapraszam cię na środek, opowiesz troszkę o sobie.

Chłopiec wyraźnie się zdenerwował, sztywnym krokiem podszedł do pani i nie patrząc na nikogo powiedział:

– Nie jestem Ryś. Mam na imię Ryszard, Rysiek. (…) Ryś, łacińska nazwa Lynx, to drapieżny ssak lądowy z rodziny kotowatych. Został opisany naukowo przez Karola Linneusza w 1758 roku pod nazwą Felis lynx. W Europie i Azji występuje ryś euroazjatycki, Lynx lynx. Jest on jednym z największych drapieżników Europy. Długość ciała rysia wynosi od 100 do 150 cm. Jego ogon może mieć od 15 do 30 cm. Waży do 35 kg. W Polsce ryś jest gatunkiem rzadkim i chronionym.”

Mam na imię Rysiek, a nie Ryś. Jestem chłopcem, nie jestem kotem. (2)           „Gdy weszliśmy do wielkiej sali gimnastycznej i ustawiliśmy się w rzędzie padły znane nam słowa „Chłopcy, zróbcie sobie rozgrzewkę!”. Wtedy otworzyłem szeroko oczy ze zdumienia… Rysiek nie ruszył się z miejsca tylko zaczął pocierać dłońmi swoje ramiona zaplatając ręce tak, jakby mu było zimno. Szybko zauważyli to też inni chłopcy. Przyglądali się mu z niedowierzaniem.”

Mam na imię Rysiek, a nie Ryś. Jestem chłopcem, nie jestem kotem. (3)

Mam na imię Rysiek, a nie Ryś. Jestem chłopcem, nie jestem kotem. (4)

Mam na imię Rysiek, a nie Ryś. Jestem chłopcem, nie jestem kotem. (5)         Mam na imię Rysiek, a nie Ryś. Jestem chłopcem, nie jestem kotem. (6)           Mam na imię Rysiek, a nie Ryś. Jestem chłopcem, nie jestem kotem. (7) Mam na imię Rysiek, a nie Ryś. Jestem chłopcem, nie jestem kotem. (8)

 

” DOBRE ZAKOŃCZENIE

Chociaż Ryś:

– nie patrzy na mnie, gdy rozmawiamy

– nie rozmawia ze mną o moich pasjach

– nie wychodzi ze mną, z Jankiem, Kamilem, Kacprem i resztą paczki na podwórko

– nie lubi grać w piłkę nożną, zbijaka, zośkę i inne fajne zabawy

– nie pocieszy mnie, gdy mi smutno

Możemy razem:

– godzinami gadać o tym co interesuje nas obu – Ryś zaraził mnie swoją pasją do zwierząt

– uczyć się matematyki – Ryś jest przecież genialny w tej dziedzinie

– grać w szachy – to kolejny konik Rysia

– jeździć na rowerze – Ryś zabiera mnie często na przejażdżki do lasu i do zoo

– milczeć gdy mamy smętny nastrój – Ryś potrafi być mistrzem ciszy i spokoju

Kim jest Ryś?

Ryś jest moim bardzo dobrym kolegą.”

 

02bc4bbd448d90d62476d3182f63[1]

Ilustracje w wersji do pobrania i druku: Ryś Kamishibai

Kod QR

W modnych obecnie QR kodach można zawrzeć wiele treści dydaktycznych. Polonista wykorzysta je do ćwiczeń podczas analizy lektury, do utrwalania wiedzy i umiejętności, do powtórek i zabaw literackich. Za pomocą generatora QR kodów, który znajdziemy na stronach internetowych, kodujemy fragment utworu albo cały wiersz. Na przykład balladę Adama Mickiewicza pt.: Świtezianka. Zamiast nudnego dla uczniów spisywania planu z tekstu do zeszytu, kodujemy poszczególne zwrotki Świtezianki i wycinamy je tak, aby jedna karteczka – QR kodu zawierała jedną zwrotkę. Potem dzielimy uczniów na grupy i dajemy im po jednym komplecie rozsypanych zwrotek ballady Mickiewicza. Zadaniem każdej z grup jest odszyfrowanie treści kartek za pomocą QR czytnika w telefonie komórkowym, ułożenie w porządku chronologicznym zwrotek i zapisanie planu. Niby niewielka zmiana, a uczniowie pracują dużo efektywniej i dzięki nowoczesnym narzędziom są bardziej zmotywowani do pracy.

img_0823[1]

QR kody czy tworzenie obrazów z przedmiotów nie mają na celu taniej rozrywki, po prostu pobudzają motywację do pracy, podnoszą atrakcyjność spędzanego w szkole czasu. Dobrze wiedzą to nauczyciele, którzy choć raz spróbowali inaczej. Najczęściej przyznają, że mniej aktywni dotąd uczniowie, nagle zaczynają interesować się omawianymi tematami, a ci, którzy mieli trudności w nauce, pracują bardziej efektywniej. Trzeba tylko odtwórcze karty pracy zamienić na problemowe lekcje aktywizujące, co nieustannie wszystkim polecamy.

ludek 2 1-kopia.jpeg

QR kody wykorzysta nie tylko polonista, ale również matematyk, historyk, biolog, językowiec i każdy inny, który będzie chciał uatrakcyjnić przekazywanie informacji.

W tak małym kwadraciku można ukryć obszerny tekst źródłowy, długą definicję, opowiadanie i wiele innych.

Przepis na QR kody

Zbliża się czas egzaminów dlatego QR kody możemy wykorzystać także jako źródło tajnych, zaszyfrowanych wiadomości. Nie o nowoczesne ściągi nam jednak chodzi, tylko o zdania motywujące do działania, dodające wiary we własne siły. Polecamy Wam ten pomysł do zabrania ze sobą do szkoły na dzień przed egzaminem gimnazjalnym, maturą. Wystarczy wydrukować kwadraciki z kodem i nakleić je na kolorowe kartoniki. Uczniowie mogą je losować. Możemy również potraktować je bardzo indywidualnie i dopasować sentencję do charakteru danej osoby podpisując i dedykując jej kartkę.

Nie można zmienić przeszłości, ale można kreować przyszłość.   Nie można zmienić przeszłości, ale można kreować przyszłość. (1)       Nie można zmienić przeszłości, ale można kreować przyszłość. (2)       Nie można zmienić przeszłości, ale można kreować przyszłość. (3)

Nie można zmienić przeszłości, ale można kreować przyszłość. (5)       karty do pobrania: motywatory QR KODY

oprac. Magdalena Buda i Iza Banaszczyk

O dzieciach …

Do Rodziców:
Lista korzyści z posiadania dzieci jest równie długa jak lista niedogodności, które towarzyszą ich posiadaniu.

Oto najkrótsza z możliwych lista niedogodności:
1. Cokolwiek to znaczy dzieci czynią z nas rodziców, czyli „dorosłych”, „wapno”, „starych”, „staruszków”, „starszych”, itd. Już nam przy nich nie do twarzy w przykrótkiej spódniczce nastolatki ani w rozmarzonym spojrzeniu kontestującego młodziana śpiewającego protest-songi.
2. Dzieci szybko ucinają dyskusje, czy lepiej „mieć”, czy lepiej „być. Natychmiast po urodzeniu ściągają nas na ziemię i już wiemy, że nie da się ignorować materialnej strony istnienia, bo pampersy na drzewie nie rosną.


3. Dzieci zabierają zwykle więcej miejsca niż ważą i mierzą – czy to wejdą nocą do łóżka uśpionych rodziców, czy wlezą na kolana i nie chcą zejść, czy to w rozmowach koleżanek w pracy („a mój syn…”, „a moja córka…”), czy to w myślach, gdy nie wracają na czas do domu.
4. Dzieci nie pasują do ciasnych pubów, przytulnych kawiarni, kina dla dorosłych, poważnych spektakli w teatrze, więc zamiast KULTURĄ musimy się delektować wyłącznie NATURĄ w przykrótkich spodenkach…
5. Dzieci nawet w kościele są mile widziane tylko przez Pana Jezusa, bo krzyczą, bo biegają, bo nagle głośno w czasie nabożnego kazania recenzują księdza: ALE NUDA!
6. Dzieci są na zawsze, nieodwracalnie, a nawet, gdy podrosną przyprowadzają jeszcze cudze dzieci, które mówią do nas „Mamo”, „Tato”. One też ciągle czegoś chcą: a to wnuka popilnuj, a to forsy pożycz, a to podwieź, załatw…

Jednak posiadanie dzieci daje też korzyści:


1. Dzieci są łaską Boga. Nie ma na to żadnego dowodu, ale przecież wszyscy wiedzą, że tak właśnie jest.


2. Dzieci są nie napisaną jeszcze historią przyszłego świata. Nadzieją, że będzie lepszy niż nasz.
3. Dzieci pokazują nam, że nie jesteśmy najważniejsi. Uczą nas, jak być na drugim planie, jak w odpowiednim czasie odpuścić, bo nie zbawimy świata, możemy tylko nieporadnie i zawsze trochę na oślep dzielić się prostą miłością.


4. Dzieci nas kochają bezwzględnie, bezwarunkowo, mimo naszych tragicznych, wstydliwych pomyłek – kochają całym sercem raz na zawsze i do końca świata.


5. Dzieci zapełniają nam dom: gwarem, śpiewem, skakaniem, płaczem, piskiem, śmiechem, głośną muzyką, bieganiem i bałaganem. Są barwnym i hałaśliwym manifestem triumfu życia nad nicością.


6. Dzieci chronią przed zwątpieniem – dopóki wyciągają do nas lepkie od czekolady łapki i ubrudzone buźki – nie ma wątpliwości, że rzeczywistość istnieje i ma sens.
Dzieci – niby na pozór jak my – tak naprawdę autonomiczne byty, małe kłębki włóczki uciekające z kolan, kiełkujące ziarenka. Co z tego wyrośnie? Największa tajemnica.

Agnieszka Tomasik