Opowieść o chłopcu z zespołem Aspergera w teatrzyku Kamishibai

Kwiecień to MIESIĄC WIEDZY NA TEMAT AUTYZMU. To również MIESIĄC KSIĄŻKI na naszym blogu, dlatego przypominamy Wam książkę https://kreatywnapedagogika.wordpress.com/2017/03/10/o-dziecku-z-zespolem-aspergera-w-klasie/ , którą można zabrać ze sobą do szkoły, aby porozmawiać z klasą i przeprowadzić warsztaty według scenariusza  znajdującego się na końcu. Można ją również po prostu przeczytać, ale żeby było ciekawiej przygotowałyśmy ilustracje  w formacie A4 do druku.

30739004_1912159015492523_5650827873653620736_n

Kto posiada teatrzyk Kamishibai może skorzystać z tego medium, które dodatkowo przyciąga uwagę i buduje niepowtarzalny klimat każdej opowieści.

ryś na okładkę 2

Oto jeszcze garść informacji dla nauczyciela, czyli krótki artykuł o zespole Aspergera:

Zespół Aspergera jest zaburzeniem ze spektrum autyzmu. W klasyfikacjach medycznych znajduje swoje miejsce wśród całościowych zaburzeń rozwojowych, polegających na poważnej dezorganizacji funkcjonowania dziecka w aspektach poznawczym, społecznym, emocjonalnym i behawioralnym. W tym ujęciu zespół Aspergera można określić jako relatywnie najłagodniejsze spośród całościowych zaburzeń, gdyż dotyka ono głównie sfery społecznej i emocjonalnej, w mniejszym stopniu także behawioralnej, zaś w niewielkim stopniu sfery poznawczej.

Poszczególne objawy w najbardziej przystępny sposób opisuje skala Gillbergów  ( za Attwood T. : Zespół Aspergera, Poznań, Wydawnictwo Zysk i S-ka )

ZESPÓŁ ASPERGERA WG SKALI GILLBERGÓW

I. Zaburzenia w sferze relacji społecznych, skrajny egocentryzm, przynajmniej w dwóch zakresach spośród następujących:

– nieumiejętność interakcji z rówieśnikami

– brak potrzeby interakcji z rówieśnikami

– słabe rozumienie sygnałów społecznych

– nieadekwatne zachowania społeczne i reakcje emocjonalne

II. Wąskie zainteresowania, przynajmniej jedna z poniższych cech:

– wykluczenie innych zainteresowań

– lgnięcie do tego, co powtarzalne

– większe wykorzystanie pamięci niż rozumienia

III. Powtarzające się zachowania rutynowe (przynajmniej jedna z poniższych cech), które mogą:

– angażować samego siebie

– angażować innych ludzi

IV. Nietypowe cechy mowy i języka, przynajmniej trzy z poniższych cech:

– opóźniony rozwój

– powierzchownie perfekcyjny język ekspresyjny

– formalny i pedantyczny język

– nietypowa prozodia, dziwne brzmienie głosu

-uszkodzenie zdolności rozumienia łącznie z błędną interpretacją znaczeń   literalnych/ukrytych

V. Problemy z komunikacją niewerbalną, co najmniej jedna z następujących cech:

– ograniczona gestykulacja

– niezborny/niezdarny język ciała

– ograniczona ekspresja mimiczna

– nieadekwatna mimika

– dziwaczne spojrzenie

VI. Niezdarność motoryczna

Inne zaburzenia, które mogą występować  w zespole Aspergera:

– zaburzenia sensoryczne

– nadpobudliwość psychoruchowa

– zaburzenia koncentracji uwagi

– natręctwa

– zachowania opozycyjno – buntownicze

– zaburzenia emocjonalne

Szczegółowa wiedza o objawach zespołu Aspergera oraz o deficytach, które leżą u podstaw niektórych spośród tych symptomów może sprawić, iż łatwiej nam będzie zrozumieć te dzieci. Wydaje się, że nie jest możliwe dogłębne wniknięcie w ich świat, tak bardzo bywa on skomplikowany i odległy od  funkcjonowania przeciętnego człowieka. Jednak zawsze polecamy, aby bliscy, jak i osoby pracujące z  dziećmi spróbowały jak najlepiej je zrozumieć np. zapoznając się z literaturą czy poezją tworzoną przez same dzieci lub dorosłych ze spektrum:

  1. Brauns A. (2009). Barwne cienie i nietoperze. Życie w autystycznym świecie. Przeł. I. Czyżewska-Dyrała. Poznań: Media Rodzina.
  2. Jackson L. (2005). Świry, dziwadła i Zespół Aspergera. Przewodnik użytkownika dorastania. Przeł. E. Niezgoda. Warszawa: Fraszka Edukacyjna we współpracy z Fundacją Synapsis.
  3. Szatmari P. (2007). Uwięziony umysł. Opowieści o ludziach z autyzmem. Przeł. M. Sekerdej. Kraków: Wydawnictwo Znak.
  4. Willey L. H. (red.). (2006). Zespół Aspergera w okresie dojrzewania. Wzloty, upadki i cała reszta. Przeł. M Umińska, K. Umiński. Warszawa: Fraszka Edukacyjna we współpracy z Fundacją Synapsis.

Kiedy posiadamy właściwą i szczegółową wiedzę, staramy się rozumieć. Gdy zaś zrozumiemy łatwiej nam zaakceptować, a później wywierać pozytywny wpływ na rozwój dziecka.

Każde dziecko ma prawo do szacunku dla niego jako osoby, dla tego jakim jest człowiekiem, a nie jakim chcielibyśmy, aby było. Jak okazywać ten szacunek i co się kryje za tak szeroko rozumianym pojęciem, gdy odniesiemy je do dziecka? Przede wszystkim miejmy na uwadze  uczucia i potrzeby.   Zaakceptujmy ograniczenia i trudności, te wynikające po prostu z ich wieku, jak i niekiedy nieharmonijnego czy nietypowego rozwoju, co jest charakterystyczne właśnie dla dzieci z zespołem Aspergera. Gdy w nas dorosłych jest akceptacja i zrozumienie, znajdzie się też miejsce na dostrzeganie starań i wysiłków, jakie podejmuje dziecko.

Ma to szczególne znaczenie w przypadku naszych podopiecznych, których spostrzeganie i uczenie się świata, a zarazem funkcjonowanie bywa dla nas dorosłych tak bardzo zaskakujące. Już obserwowanie występujących w codziennym życiu objawów dotyczących problemów ze zrozumieniem sytuacji społecznych przez dziecko i dostosowaniem do nich adekwatnego zachowania niesie dla rodzica bądź nauczyciela szereg wyzwań. Pojawiają się pytania na jakie zachowania można pozwolić, które zignorować, a które w końcu wymagają podjęcia codziennej pracy lub specjalistycznej terapii? Z kolei problemy natury komunikacyjnej, czyli rozumienie mowy wprost, literalnie, bez kontekstu sytuacyjnego, nie dostrzeganie przez dziecko mowy ciała prowadzi do szeregu gaf, pomyłek lub stresujących sytuacji. Dziecko może czuć się tak, jakby znalazło się w obcym kraju, gdzie słyszy tylko kilka znajomo brzmiących słów, a reszty wciąż musi się domyślać, a do tego nikt mu wszystkiego nie jest w stanie wytłumaczyć, bo w kraju tym każda reguła językowa i gramatyczna ma miliony zmieniających się wciąż wyjątków. Życie w takim niezrozumieniu rzeczywistości i nieadekwatności własnych zachowań budzi duży niepokój bądź stres, którego dziecko samo nie potrafi nazwać i zidentyfikować. Obecność objawów z kręgu zachowań stereotypowych, rutynowych bądź silnie absorbujących zainteresowań daje swoiste poczucie bezpieczeństwa, bo gwarantuje w tym nieprzewidywalnym świecie, pełnym niespodzianek jakąś namiastkę ładu i porządku. Efektem często jest to, iż dziecko nie rozumie świata, rządzących nim reguł, zaś jego otoczenie – nie rozumie dziecka, jego nieadekwatnych i nietypowych zachowań. Dlatego tak ważna jest praca również z najbliższym otoczeniem społecznym, którym w większości przypadków będą także rówieśnicy z klasy.

Do tego właśnie przydać się może specjalnie napisana w tym celu książka „Kim jest Ryś? Opowieść o chłopcu z zespołem Aspergera”.

Oto fragmenty książki oraz  ilustracje które można wykorzystać w teatrzyku kamishibai:

Mam na imię Rysiek, a nie Ryś. Jestem chłopcem, nie jestem kotem.

Mam na imię Rysiek, a nie Ryś. Jestem chłopcem, nie jestem kotem. (1)

„- Jak zauważyliście, mamy w klasie nowego kolegę, ma na imię Ryś. Rysiu zapraszam cię na środek, opowiesz troszkę o sobie.

Chłopiec wyraźnie się zdenerwował, sztywnym krokiem podszedł do pani i nie patrząc na nikogo powiedział:

– Nie jestem Ryś. Mam na imię Ryszard, Rysiek. (…) Ryś, łacińska nazwa Lynx, to drapieżny ssak lądowy z rodziny kotowatych. Został opisany naukowo przez Karola Linneusza w 1758 roku pod nazwą Felis lynx. W Europie i Azji występuje ryś euroazjatycki, Lynx lynx. Jest on jednym z największych drapieżników Europy. Długość ciała rysia wynosi od 100 do 150 cm. Jego ogon może mieć od 15 do 30 cm. Waży do 35 kg. W Polsce ryś jest gatunkiem rzadkim i chronionym.”

Mam na imię Rysiek, a nie Ryś. Jestem chłopcem, nie jestem kotem. (2)           „Gdy weszliśmy do wielkiej sali gimnastycznej i ustawiliśmy się w rzędzie padły znane nam słowa „Chłopcy, zróbcie sobie rozgrzewkę!”. Wtedy otworzyłem szeroko oczy ze zdumienia… Rysiek nie ruszył się z miejsca tylko zaczął pocierać dłońmi swoje ramiona zaplatając ręce tak, jakby mu było zimno. Szybko zauważyli to też inni chłopcy. Przyglądali się mu z niedowierzaniem.”

Mam na imię Rysiek, a nie Ryś. Jestem chłopcem, nie jestem kotem. (3)

Mam na imię Rysiek, a nie Ryś. Jestem chłopcem, nie jestem kotem. (4)

Mam na imię Rysiek, a nie Ryś. Jestem chłopcem, nie jestem kotem. (5)         Mam na imię Rysiek, a nie Ryś. Jestem chłopcem, nie jestem kotem. (6)           Mam na imię Rysiek, a nie Ryś. Jestem chłopcem, nie jestem kotem. (7) Mam na imię Rysiek, a nie Ryś. Jestem chłopcem, nie jestem kotem. (8)

 

” DOBRE ZAKOŃCZENIE

Chociaż Ryś:

– nie patrzy na mnie, gdy rozmawiamy

– nie rozmawia ze mną o moich pasjach

– nie wychodzi ze mną, z Jankiem, Kamilem, Kacprem i resztą paczki na podwórko

– nie lubi grać w piłkę nożną, zbijaka, zośkę i inne fajne zabawy

– nie pocieszy mnie, gdy mi smutno

Możemy razem:

– godzinami gadać o tym co interesuje nas obu – Ryś zaraził mnie swoją pasją do zwierząt

– uczyć się matematyki – Ryś jest przecież genialny w tej dziedzinie

– grać w szachy – to kolejny konik Rysia

– jeździć na rowerze – Ryś zabiera mnie często na przejażdżki do lasu i do zoo

– milczeć gdy mamy smętny nastrój – Ryś potrafi być mistrzem ciszy i spokoju

Kim jest Ryś?

Ryś jest moim bardzo dobrym kolegą.”

 

02bc4bbd448d90d62476d3182f63[1]

Ilustracje w wersji do pobrania i druku: Ryś Kamishibai

Reklamy

Opowiadanie o chłopcu z dwojgiem oczu

Powraca nasz cykl opowieści z teatrzykiem Kamishibai w roli głównej. Mamy dla Was gotowy materiał do zabrania ze sobą do szkoły na godzinę wychowawczą, etykę, język polski,  lekcję języka obcego. Opowiadanie pochodzi z książki „Pierwsze kroki. Jak uczyć o prawach człowieka?” Ilustracje i pomysł na wykorzystanie tej historii w teatrzyku jest już nasz, autorski. A oto i samo opowiadanie, opracowane graficznie tak, aby zabrać je ze sobą do szkoły:

opowiadanie o chłopcu z dwojgiem oczu

Karta do pobrania :  opowiadanie o chłopcu z dwojgiem oczu pdf. gotowe

Ilustracje są celowo w ekonomicznej wersji czarno – białej, aby można je było wydrukować na sztywnym papierze i pokolorować ( najszybciej będzie farbami ), a potem nakleić na kartki A3 pasujące do teatrzyku.

Karty z ilustracjami do pobrania: 1, 2, 3,4, 5, 6, 7

Jak wykorzystać tę historię na lekcji? Oprócz samej opowieści, która na pewno wzbudzi w uczniach emocje i sprowokuje do zadawania wielu pytań warto przy okazji poruszyć takie tematy jak:

  • uczucia osoby, która w jakiś sposób wyróżnia się spośród całej grupy, a wręcz jej odmienność jest od razu widoczna,
  • reakcje poszczególnych osób i całej grupy na tę odmienność,
  • dlaczego wszyscy nie jesteśmy tacy sami,
  • czego potrzebuje osoba, która pod jakimś względem wyróżnia się na tle całej grupy,
  • jak możemy odkryć drzemiące w nas talenty….

Możemy również dalszą część zajęć potraktować warsztatowo. Przyda nam się wtedy zrobione z tektury  oko, które sprawia, że świat widzimy na czarno – biało.

22323584_1666000210108406_15278492_o[1]

Każdy może to oko wypróbować i doświadczyć innego sposobu spostrzegania rzeczywistości. Takie proste doświadczenie jest pierwszym krokiem ku kształtowaniu postawy empatycznej, próby „wejścia w czyjąś skórę” , postawienia się w sytuacji innej osoby. Dzięki temu znów możemy porozmawiać o ważnych sprawach, o tym, że to co ja czuję, robię i doświadczam nie jest tym samym co czuje i doświadcza inna osoba.

Samo opowiadanie ma jeszcze dodatkowe walory edukacyjne z dziedziny nauk przyrodniczych. Przyda nam się, gdy będziemy chcieli zgłębić temat układu słonecznego, planet, galaktyk, kosmosu, życia we wszechświecie oraz już całkiem przyziemnie – tego jak działa ludzkie oko.

Pomysł na lekcję o układzie słonecznym pojawił się już na naszym blogu: https://kreatywnapedagogika.wordpress.com/2017/02/14/kosmiczne-kamienie/

Na koniec komplet ilustracji wyciętych, naklejonych na czarne kartki i pokolorowanych. Może ktoś będzie chciał wydrukować je sobie w takiej właśnie wersji:

o chłopcu 1 — kopia

o chłopcu 2 — kopia

o chłopcu 3 — kopia

o chłopcu 4 — kopia

o chłopcu 5 — kopia

o chłopcu 6 — kopia

o chłopcu 7

A to karta z planetami do wycięcia, jeśli ktoś chciałby sam zrobić sobie tło ( wielka ziemia bo patrzymy na całą resztę z jej perspektywy)

planety 2

Polecamy Wam tę opowieść i liczymy na informacje zwrotne jak wykorzystaliście ten pomysł na lekcjach, warsztatach, zajęciach.

Projekt bez tytułu (3)

Tutaj inne wpisy opublikowane na naszym blogu  z teatrzykiem Kamishibai w roli głównej:

https://kreatywnapedagogika.wordpress.com/2017/01/29/o-przyjazni-i-samotnosci-w-teatrzyku-kamishibai/

https://kreatywnapedagogika.wordpress.com/2017/04/10/historia-zoltego-kurczaczka-w-teatrzyku-kamishibai/

https://kreatywnapedagogika.wordpress.com/2017/01/25/teatrzyk-kamishibai-w-pierwszej-odslonie/

oprac. Iza Banaszczyk i Magdalena Buda

Historia żółtego kurczaczka w teatrzyku Kamishibai

Pomysł na ilustracje i zajęcia z wykorzystaniem TEATRZYKU KAMISHIBAI zrodził się w Przedszkolu nr 57 w Gdańsku. Jakiś czas temu napisała do nas wiadomość Pani Emilia Masztaler z prośbą o kilka szkiców do „Historii żółtego kurczątka” autorstwa B. Machoń. Opowiastkę wspólnymi siłami nieco przerobiliśmy, pozbywając się z niej pewnych stereotypów, zatem prezentowany poniżej tekst można uznać za inspirowany oryginałem.

Daily Planner (1) PLIK DO POBRANIA: hISTORIA ŻÓŁTEGO KURCZACZKA

Nasze ilustracje w wersji już pokolorowanej:

Ilustracje do wydrukowania i samodzielnego kolorowania, czyli wersja ekonomiczna. Mogą one posłużyć również jako kolorowanki dla dzieci.

Pobrane na blogu rysunki drukujemy na sztywnych kartkach w formacie  A4, natomiast żeby pasowały do teatrzyku, naklejamy je na kartki A3 i dookoła dorysowujemy ramkę tak,  jak na zdjęciu poniżej.

teatrzyk o kurczaku

 

Nasze ilustracje możecie wykorzystać też w inny sposób, np. pokazując je dzieciom bez opowiadania historii, bo to będzie już ich zadanie. Niech wymyślą w grupach opowieści inspirowane rysunkami. Na dobrą sprawę takie zadanie możemy zrealizować również po Świętach.

historia o kurczaczku 1

historia o kurczaczku 2

historia o kurczaczku 3

historia o kurczaczku 4

historia o kurczaczku 5

historia o kurczaczku kolor 1

historia o kurczaczku kolor 2

historia o kurczaczku kolor 3

historia o kurczaczku kolor 4

historia o kurczaczku kolor 5

Do tego tematu będzie też pasowała praca plastyczna z kurczakiem w roli głównej.

Potrzebne nam będą:

  • wytłoczki od jajek
  • duże żółte pompony
  • małe kolorowe pomponiki
  • czerwony brystol
  • klej typu magic
  • nożyczki
  • oczka z papieru, do pobrania tutaj : oczy pdf

oprac. Iza Banaszczyk i Magdalena Buda

„O przyjaźni i samotności” w teatrzyku Kamishibai

Teatrzyk Kamishibai może nam się przydać podczas każdej lekcji. Dziś chcemy pokazać Wam pomysł, który może wpisać się w program godziny wychowawczej, etyki, języka polskiego, filozofii.

20170129_135642

 

 

Inspiracją do powstania prezentowanych tu plansz          z pytaniami i rysunkami była książka z serii:

Dzieci Filozofują, wydawnictwa Zakamarki.

Autorem jest Oscar Brenifier, a tytuł wykorzystany do przeprowadzenia warsztatów to „Uczucia, co to takiego?”

 

 

 

16357966_1363849733656790_1493058544_o

Czy wolisz być sam czy z przyjaciółmi? To pierwsze pytanie otwierające dyskusję z klasą albo z grupą.

20170127_154204

Prezentując kolejne plansze zachęcamy uczniów do włączenia się w dyskusję i przedstawienia oraz uargumentowania swojego zdania.

Przy tym nie oceniamy i nie wartościujemy wypowiedzi uczniów, dajemy im możliwość samodzielnego myślenia i posiadania odrębnego zdania w danej kwestii. Mogą tu korzystać z przykładów z własnego życia, swoich obserwacji, czy wyrażać też swoje wątpliwości. Żeby dyskusja miała bardziej uporządkowaną formę możemy posłużyć się piłeczką, albo jakimś innym ciekawym gadżetem, który będzie krążył z rąk do rąk.

zarowka

 

 

U nas sprawdziła się „miękką żarówka” i zasada: „Kto ma żarówkę ten ma głos”.

 

 

 

Wraz z kolejnymi pytaniami dyskusja staje się coraz bardziej ciekawa i zaangażowanie uczniów rośnie. Czas trwania warsztatów z zastosowaniem tych plansz to około 30 minut. Jako podsumowanie możemy wykorzystać słowa autora książki :

20170129_164739

Gotowe plansze do pobrania. Można wydrukować je w formacie A4 i nakleić na sztywne kartki A3 dorysowując ramkę, żeby całość wyglądała ciekawiej.

przyjazn-1-pdfprzyjazn-2-pdfprzyjazn-3-pdfprzyjazn-4-pdf

oprac. Iza Banaszczyk