Co w trawie…

Wraz z przyjściem wiosny przyroda budzi się do życia, doświadczamy tego na każdym kroku. Wśród moich znajomych ( ciekawe czy to przeczytają) są tacy, którzy „bratają się z naturą” chodząc boso po lesie i tacy, którzy z całym przekonaniem deklarują, że „nie cierpią natury” mając na myśli natrętne i wszędobylskie owadzie rodziny. Ja natomiast wychodzę z założenia, że im wcześniej będziemy dzieciom pokazywać różnorodność i piękno świata przyrody, a także tłumaczyć zależności między organizmami oraz procesy biologiczne, to mniej w ich zachowaniu będzie atawistycznych lęków i wszelkiego rodzaju fobii. Zamiast strachu przed pająkami i obrzydzenia na widok muchy pojawi się szczere zainteresowanie mikroświatem małych organizmów i po prostu szacunek do  wszystkich stworzeń. Największa w tym rola dorosłych, którzy nie zbagatelizują pierwszych pytań: co to? Na widok dużego chrząszcza, pozwolą dotknąć skorupy ślimaka, delikatnie zdejmą chodzącą po koszulce biedronkę i odłożą ją na trawę. Bardzo dużo możemy się nauczyć od owadów. Jak to zrobić? Dzielimy się dziś pakietem pomysłów. Przydadzą się i na kreatywne lekcje w klasie i lekcje w plenerze i rodzinne festyny.

1. Jak wygląda ten owad?

Każdy losuje kartę z tajemniczo brzmiącą nazwą i rysuje owada tak, jak podpowiada mu wyobraźnia. A przy tak obrazowych określeniach wyobraźnia będzie miała prawdziwe pole do popisu.

karty do pobrania:  kartonówka zwyczajna (1)

Warto z gotowych prac zrobić galerię portretu, dodając oczywiście stosowną tabliczkę z podpisem a następnie zwiedzić ją z atlasem owadów porównując naszą wyobraźnię z fantazją biologów, którzy nadali owe nazwy prawdziwym owadom.

20190520_205700

Przydać się może wtedy ta wspaniale wydana i ciekawie napisana książka, źródło rzetelnej wiedzy:

20190520_201600

2. Jak nazwałby mnie biolog?

Nazwy owadów są na tyle inspirujące, że można je wykorzystać jako źródło zabaw słowotwórczych. To trochę jak z indiańskimi przydomkami. (Tańczący Niedźwiedź, Szybki Zając czy Burzowa Chmura) Każdy wymyśla dla siebie dwuczłonową nazwę, która w zabawny sposób opisuje nasze cechy charakteru, częste zachowania lub ulubione aktywności. Powstanie wtedy na przykład: SPACIOWIEC SZLACHETNY i NINDŻOWNICA SZYBKA. W ten sposób możemy bawić się już z przedszkolakami. Wtedy wielu inspiracji i ciekawostek dostarczy nam ta książka:

20190520_201510

Natomiast w klasie zadanie to można potraktować jako formę integracji grupy. Wtedy niech uczniowie wymyślają nazwy dla siebie nawzajem, np. w wylosowanych parach. Potem chowamy wszystkie propozycje do worka, losujemy po jednej i zgadujemy, kto to taki. Dobra zabawa gwarantowana. Polecamy na zielone szkoły.

3. Proszę Pani siedzi na mnie jakiś owad

To zadanie plastyczne. Potrzebne nam będą:

  • drewniane klamerki
  • kształty wycięte ze sztywnej tektury
  • papierowe ścinki
  • klej biurowy i klej na gorąco

20190517_133014

Z wyciętych elementów każdy komponuje swojego owada. Pozwólmy dzieciom na radosną twórczość, bo w świecie owadów wielość form, kształtów i kolorów jest wprost nieograniczona. Jedynie jeśli chcemy przy okazji przemycić trochę biologicznej wiedzy to trzymajmy się faktu, że owady mają 3 pary odnóży, mają większe lub mniejsze czułki, głowę, tułów i odwłok.

20190511_125522

4. Bajka to czy nie bajka? – wnioskowanie moralne w owadzim świecie.

Polecamy krótkie – 5 minutowe filmiki, które mogą stanowić bardzo dobry materiał do rozważań etycznych. To doskonale zrealizowane animacje, w których owady wyglądają realistycznie, więc poniekąd poznajemy świat przyrody. Natomiast zachowują się jak ludzie, czyli mamy do czynienia z klasyczną bajką. Sami możemy wyciągnąć z niej morał oraz dyskutować o zachowaniu, jego przyczynach i skutkach.

To na przykład świetna ilustracja przysłowia „Kto pod kim dołki kopie, ten sam w nie wpada”

„Ten się śmieje, kto się śmieje ostatni”

5. Wyhaftuj owada

Praca manualna, z którą poradzi sobie już starszy przedszkolak. Świetnie nadaje się również jako zadanie plastyczne dla uczniów szkoły podstawowej. Technika bardzo przyjazna i ciekawa. Potrzebne będą: 

  • arkusze tzw. folii piankowej w różnych kolorach
  • mulina
  • igła ( dla przedszkolaków plastikowa)
  • ewentualnie szablon – kształt owada dla najmłodszych

Arkusz pianki jest bardzo wdzięcznym materiałem i znacznie ułatwia pierwsze kroki w sztuce posługiwania się igłą i nitką. Jest sztywny, co daje stabilność, a po wbiciu igły łatwo przeciągnąć przez niego nitkę. Praca przebiega dzięki temu sprawnie, a efekt daje satysfakcję dziecku.

20190517_132716

To jeszcze nie koniec pomysłów na zadania i aktywności inspirowane światem owadów. Ciąg dalszy w kolejnym wpisie.

oprac. Iza Banaszczyk

Drogi czytelniku, 

jeśli podobają Ci się nasze pomysły, wykorzystaj je śmiało w pracy z uczniami. Natomiast jeśli chcesz dalej podzielić się tymi materiałami, to wspomnij o naszym blogu i jego autorkach, jako źródle inspiracji. 

Reklamy

Jak pączek…

Jeden klasyczny pączek o wadze 80 gramów ma 341 kilokalorii. Tradycja jedzenia pączków w TŁUSTY CZWARTEK na pewno nie ominie naszych szkół. Tego dnia paczki są dosłownie wszędzie, a skoro tak – niech będą także w literaturze i filmie 🙂

Tradycyjnie już proponujemy naszym uczniom taką grę słowną:

Wersja nr 1

W tytułach książek wymieniamy jedno słowo na słowo PĄCZEK i uzyskujemy takie oto nowe wersje znanych lektur:

„Harry Pączek i kamień filozoficzny”

„Pączek i insygnia śmierci”

„Stary pączek i morze”

„Władca pączków”

„Przeminęło z pączkiem”

„Cierpienia młodego Pączka”

„Pączkiem i mieczem”, itd…

Możemy to zadanie przeprowadzić w grupach , ogłaszając przy okazji konkurs na najbardziej zabawny tytuł, a nagrodą będzie oczywiście…. faworek, bo przecież paczków mają już wszyscy dosyć 🙂

explore thedeepestwaters

Wersja nr 2

Możemy wykorzystać fragment utworu literackiego bądź wiersz i w nim jedno, często powtarzające się słowo wymienić na PĄCZKA, np.

„Zasadził dziadek pączka w ogrodzie,

chodził tego pączka oglądać co dzień,

wyrósł pączek jędrny i krzepki…”

Tu trzeba będzie trochę „pogimnastykować się” z rymami, czyli zabawa twórcza na całego.

Wersja nr 3

Przygotowujemy dla uczniów zagadki literacko – cukiernicze. W analizowanych niedawno utworach stosujemy ten sam, co wyżej zamiennik, dodając niekiedy nieco lukru albo różanego dżemu. Uczniowie zgadują co to za utwór, np.:

  1. ” Wam, pączki, ludzkie oczy, uszy niepotrzebne; –

Płyńcie w duszy mej wnętrznościach,

Świećcie (lukrem) na jej wysokościach…”

( Adam Mickiewicz Dziady, część III, scena II Improwizacja)

2. ” Gdyż nie ma ucieczki przed pączkiem, jak tylko w innego pączka, a przed człowiekiem schronić się można jedynie w objęciach innego człowieka. Przed pupą zaś w ogóle nie ma ucieczki. Ścigajcie mnie, jeśli chcecie. Uciekam z pączkiem w rękach”

(Witold Gombrowicz Ferdydurke )

explore thedeepestwaters (1)

Wersja nr 4

W tytułach filmów i kreskówek wymieniamy jedno słowo na PĄCZKA i powstają wtedy:

„Lucky Pączek”

„Pączek kontra Cezar”

„Jak wytresować pączka”

„Gwiezdne pączki”

„Cztery pączki i pogrzeb” albo „Cztery wesela i pączek”

„Forest Pączek”

Prawie 350 kilokalorii do spalenia to wyzwanie ( ciekawe ile osób zjada tylko jednego pączka), więc wysiłek i intelektualny i śmiech mogą być tu pomocne, ale podejdźmy do sprawy naukowo:

Jak długo musielibyśmy intensywnie myśleć, żeby spalić kalorie zawarte w jednym pączku? Na to pytanie odpowie dr Tomasz Rożek:

https://tvnmeteo.tvn24.pl/informacje-pogoda/ciekawostki,49/zjadles-za-duzo-paczkow-mysl-intensywnie,192506,1,0.html

SMACZNEGO!

życzą Iza i Magda

 

 

 

 

 

 

 

 

projekt: KRASNOLUDKI

Podobno „Krasnoludki nie istnieją, a na dodatek są niewidzialne, co sprawia, że badanie ich zwyczajów nastręcza wielu tarapatów…” Dlatego właśnie sięgnęłyśmy po fachową literaturę w sztywnej okładce. Trzymając w dłoniach i studiując z wielką uwagą,  nie bez chichotów i salw śmiechu, nową bogato ilustrowaną encyklopedię „Krasnoludki” Macieja Szymanowicza, dowiedziałyśmy się między innymi, że:

  • wyróżniamy 3 typy krasnoludków: leśne, domowe i bajkowe
  • krasnoludki biorą się z: wyobraźni, z ciastek w kieszeni, z książek o krasnoludkach..
  • przemieszczają się za pomocą klonowych nosków, dmuchawców, motyloplanów, papierowych samolocików, fruwając we śnie, ale najczęściej maszerują z pieśnią na ustach…

45665126_474704879687017_7961312634412728320_n

Zainspirowane, a może zarażone krasnoludozą , chorobą nie zagrażającą życiu , a czyniącą je ciekawszym i bardziej twórczym, przystąpiłyśmy do działania. W wyniku nadmiernej aktywności dzienno-nocnej powstały następujące pomysły do zabrania ze sobą do szkoły i do przedszkola:

  1. Krasnoludki dla każdego

krasnoludki 2

krasnoludki 1

karty z krasnoludkami do pobrania:  krasnoludki do druku

Wydrukujmy rysunek na sztywnych kartkach, a następnie wytnijmy każdą  postać. Niech uczniowie wybiorą swojego bohatera, a następnie narysują resztę jego rodziny, przyjaciół, znajomych bliższych i dalszych. Mogą również swoje postaci przykleić taśmą klejącą do patyczków od szaszłyków i urządzić przedstawienie.

2. Opowiem Wam o moim Krasnoludku…

Wylosowaną postać        46016301_1143422405824622_6075579360176242688_n               uczeń może przykleić na specjalnie przygotowaną kartę i wypełnić wszystkie pola, również rysując, kolorując.

Krasnoludki karta gotowakarta do pobrania: bohater krasnoludek

Jak już pisałyśmy we wstępie ów krasnoludek to postać fikcyjna, więc zadanie wymaga użycia wyobraźni, myślenia i tworzenia, zatem jest z kategorii treningu twórczości. Gotowe dziecięce projekty warto przedstawić całej grupie. Możemy dzięki temu poćwiczyć umiejętność opisywania i przedstawiania postaci. Najpierw niech każdy opowie o swoim krasnoludku zaczynając od słów: Przedstawiam Wam…… Potem niech postać tę opisze na kartce, czy w zeszycie. Polecamy również klasową wystawę tych kolorowych i bajecznie kreatywnych prac.

karta krasnoludki wypełniona

 3.  Drzwi do świata krasnoludków

Krasnoludki, jak każda szanująca się fikcyjna postać muszą gdzieś mieszkać dlatego  stwórzmy z naszymi uczniami drzwi, okna, wejścia do świata tych maleńkich istot. Możemy wykorzystać do tego te elementy:

okna-i-drzwi-rysunki

okna-i-drzwi-rysunki do pobrania

Następnie ulokujmy je w różnych miejscach w klasie, w szkole. Niech dalej pobudzają wyobraźnię.

Na dziś to koniec i HOPSASA, ale mamy jeszcze dla Was kolejne krasnoludkowe pomysły  i to takie że HEJ HO!

oprac. Izabela Banaszczyk i Magdalena Buda

 

 

Zabawy w drodze

Ruszamy na wycieczkę, przed nami długa podróż, autokarem, pociągiem, pieszo…. Czas się dłuży, czas się wlecze. Co robić? Najprościej, najszybciej i najczęściej – utonąć w odmętach internetu. Można i tak, ale można też inaczej. Dziś odkurzamy i przypominamy zabawy i gry słowne, które przydadzą się w drodze. Sprawdzone patenty na wspólne spędzenie czasu, integrację, rozruszanie umysłu i pozytywne emocje związane z byciem w grupie i wspólną dobrą zabawą. Dodajemy też coś od siebie, nasze nowe pomysły.

Zatem, co nam będzie potrzebne?

Sprawne szare komórki, gotowe do wysiłku intelektualnego. Tylko tyle i aż tyle 🙂

Zaczynamy:

  1. KOT MINISTRA

KOT MINISTRA

Jedna osoba mówi w myślach alfabet, inna w pewnym momencie mówi STOP. Na wylosowaną w ten sposób literę alfabetu każdy po kolei podaje jedno określenie przymiotnikowe dla KOTA MINISTRA. Za każdym razem pojawia się zdanie KOT MINISTRA JEST… Na przykład na literę F: Kot ministra jest fioletowy, Kot ministra jest fantastyczny, Kot ministra jest futurystyczny itd.

2.   SŁOWO NA OSTATNIĄ LITERĘ

KOT MINISTRA (1)

Aż chciałoby się napisać , że to zabawa stara jak świat i pewnie wszyscy ją znają. Jednak przypomnimy dla porządku. Jedna osoba zaczyna grę mówiąc dowolne słowo. Kolejna osoba mówi słowo zaczynające się na ostatnią literę poprzedniego itd. Ważną zasada w tej grze to nie powtarzanie się słów. Najtrudniej będzie oczywiście z literą A, która występuje najczęściej. Edukacyjną wartością tej zabawy jest ćwiczenie słuchu fonemowego i poszerzanie słownictwa.

3.   WIDZĘ COŚ…….

KOT MINISTRA (2)

To gra, która będzie przydatna podczas długiej pieszej wędrówki. W czasie podróży środkami lokomocji nie sprawdzi się, gdyż krajobraz zmienia się zbyt szybko. Zadanie polega na tworzeniu zagadki zaczynającej się od słów : WIDZĘ COŚ, CO JEST…. i tu następuje opis szczegółowy, ale nie dosłowny. Reszta grupy zgaduje. ten, kto prawidłowo odpowie wymyśla kolejną zagadkę.

4.   OBRAZOWE PRZECIWIEŃSTWA

KOT MINISTRA (3)

Tym razem jest to gra w skojarzenia, której bohaterami są antonimy czyli przeciwieństwa oraz przymiotniki. Jedna osoba wymienia dowolny przymiotnik, a druga musi podać jego przeciwieństwo, ale w formie rzeczownika, czyli coś, co obrazuje tę relację i znajduje się na drugim biegunie. Oto przykłady: ZIMNY – OGIEŃ, NISKI – WIEŻOWIEC, SZARY – TĘCZA, itd. Co ciekawe w grze tej może być wiele odpowiedzi i skojarzeń, wedle własnych doświadczeń i wyobraźni.

5.    MOJA CIOCIA MA SKLEP

KOT MINISTRA (4)

Ponownie zaczynamy od wylosowania litery. Każdy po kolei , w szybkim tempie wymienia na daną literę trzy przedmioty dokańczając zdanie: MOJA CIOCIA MA SKLEP, W KTÓRYM SPRZEDAJE…. W danej rundzie przedmioty nie mogą się powtarzać. Na przykład: Moja ciocia ma sklep i sprzedaje w nim piórniki, pierścionki i powidła, itd.

Takie zabawy potrafią zająć sporo czasu, a wtedy podróż nie będzie nam się tak dłużyła. Pomogą również rozładować sytuację, gdy atmosfera zacznie być nerwowa. Mają więcej zalet niż nam się wydaje. Czas powrotów z wakacji uważamy za otwarty, jak również temat „zabaw w drodze”.  Może Wy macie jakieś swoje sprawdzone sposoby? Piszcie w komentarzach.

Pozdrawiamy

Kreatywna Pedagogika

oprac. Iza Banaszczyk, Magdalena Buda

 

Gra w skojarzenia

Ta gra powstała na specjalne życzenie. Karty dedykujemy Małgorzacie Fijas, która poprosiła o przerobienie naszych „muminkowych” pocztówek tak, aby zniknął z nich tekst, a pozostał metaforyczny obraz. Dzielimy się z Wami tym pomysłem  i pomocą dydaktyczną w postaci kart do druku.

Jak możemy je wykorzystać podczas lekcji? Oto kilka propozycji:

  1. NASTROJE – Siadamy w kręgu, rozkładamy karty na podłodze, albo na stole po środku, tak żeby każdy je widział. Uczniowie wybierają dla siebie po jednej karcie zgodnej z ich aktualnym nastrojem i opowiadają kilka słów o swoim wyborze. Może to być wstęp do godziny wychowawczej o emocjach.
  2. METAFORYCZNIE, LIRYCZNIE – Poloniści wiedzą, że część uczniów ma problem ze zrozumieniem czym jest metafora, a co za tym idzie z interpretacją utworów lirycznych. Spróbujmy zatem dotrzeć do nich za pomocą innego medium. Niech na początku zamiast słów przemówią obrazy. Nadajmy kartom tytuły. Na początku dosłowne, a potem coraz bardziej metaforyczne. Uczniowie mogą pracować indywidualnie albo w grupach. Ważne jest aby uruchomić twórcze myślenie.
  3. JAKA TO FILOZOFIA? – Nad tym niech zastanowią się nasi uczniowie np. w ramach powtórki z głównych nurtów filozoficznych epoki. Karty będą stanowiły ilustrację i pozwolą na głębszą refleksję.
  4. WYMYŚLCIE WSPÓLNIE HISTORIĘ – Zadanie przebiega w grupach . Każda grupa losuje jedną kartę i ma za zadanie inspirując się obrazkiem wymyślić opowieść. Jedna osoba notuje. Na końcu wspólnie redagują jeszcze raz tekst, tak aby miał formę opowiadania.
  5. OPISZ TO, CO WIDZISZ – Kolejne zadanie przydatne na lekcji języka polskiego lub obcego. Karty służą do tworzenia opisów miejsc, postaci, sytuacji.

Karty radzimy wydrukować w formacie pocztówkowym, wtedy będą miały najlepszą jakość i wielkość odpowiednią do różnych zadań.

 „ Tęsknota jego przemieniła się w oczekiwanie, a z tym było mu znacznie lżej.” (2)

oprac. Magdalena Buda i Iza Banaszczyk

Moja choinka

Najwyższa pora ubrać choinkę. Niektóre choinki mogą być bardzo osobiste, dlatego ten pomysł można wykorzystać na godzinie wychowawczej. Jeśli uczniowie przyniosą ważne dla siebie przedmioty i ułożą je w kształt przypominający choinkę, to w ten sposób mogą opowiedzieć coś o sobie innym. Niektórzy uczniowie potraktują to zadanie dosłownie, a inni metaforycznie. Cała zabawa i sens jest w tym, aby szukać znaczeń, rozmawiać, poznawać siebie i opowiadać swoje historie.

Przebieg zadania:

Każdy przynosi co najmniej 25 drobnych przedmiotów, które go charakteryzują, których używa na co dzień. Następnie układa z nich choinkę. Nauczyciel do każdej dodaje na czubku gwiazdę.

gwiazdy do choinek

Potem wszyscy chodzą po sali i oglądają prace kolegów i koleżanek. Mogą zostawiać przy nich pozytywne informacje zwrotne. Takie liściki. Zaczynające się od słów : nie wiedziałem, że… jestem zaskoczony, bo… miło się patrzy na…. ja również….. od razu wiedziałem że to twoja choinka gdyż…. cieszę się, że…, czyli pozytywną informację zwrotną.

pozytywna informacja zwrotna    pozytywna informacja zwrotna

Życzymy głęboko przeżytych Świąt Bożego Narodzenia.

oprac. Iza Banaszczyk, Magdalena Buda

 

Myśl kreatywnie, część I

Rozpoczynamy nowy cykl, którego do tej pory nie było na naszym kreatywnym blogu, a przecież nie może go tu zabraknąć. „Myśl kreatywnie” to seria ćwiczeń, które śmiało można nazwać treningiem twórczości. Co jakiś czas pojawi się tu krótkie ćwiczenie, które takiej gimnastyce umysłu będzie służyć.

Na początku, żeby uporządkować pojęcia warto odwołać się do podstawowych definicji i przedstawić, co rozumiemy pod pojęciem kreatywność. Kreatywnością nazywamy cechę indywidualną, polegającą na zdolności do wytwarzania nowych pomysłów. ( E. Nęcka, Psychologia. Podręcznik akademicki, tom 2 pod red. Jana Strelaua) Skoro przyjmujemy taki tok rozumowania możemy tę cechę kształtować i rozwijać, czyli uczyć się tego jak generować nowe pomysły. Jakie jeszcze cechy ma taki proces twórczy ? W jego wyniku powstają dzieła nowe i wartościowe. W trakcie natomiast mamy do czynienia z takimi składnikami procesu twórczego jak: przeformułowanie problemu, czyli ujęcie go w całkiem inny sposób, pojawiają się także skojarzenia o nietypowym charakterze, to znaczy odbiegające od utartych schematów, stereotypów i konwencji. Kolejną ważną cechą tego procesu jest myślenie przez analogię pozwalające na transfer wiedzy z jednej dziedziny do drugiej.

Wszystkie opisane wyżej cechy procesu twórczego mają szansę zaistnieć na lekcji , jeśli przeprowadzicie z uczniami proponowane przez nas zadanie:

Można rozdać poniższą kartę z pytaniami każdej osobie, wtedy uczniowie pracują indywidualnie. Drugim wariantem realizacji zadania jest praca w 3 – osobowych zespołach. Uzyskane od całej klasy odpowiedzi warto podzielić na kategorie, wypisując je w tabeli na tablicy. Dzięki temu prześledzicie wspólnie proces twórczy. Najprawdopodobniej pojawią się następujące grupy: prawdopodobne, logiczne, świat fantazji, magiczne, bajkowe, absurdalne, zabawne…i wiele innych, które stworzycie sami. Można urządzić głosowanie na najbardziej oryginalną odpowiedź ze wszystkich.  Kartę wykorzystać możemy także dzieląc klasę na dwie grupy racjonalną i nieracjonalną. Grupa racjonalna wypełnia kartę zgodnie z prawdą i posiadaną wiedzą, a grupa nieracjonalna puszcza wodze fantazji.

trening twórczości 1   karta do pobrania: trening twórczości 1

Jeżeli ktoś miałby ochotę na trening twórczości po niemiecku i chciałby poczytać jak ją na lekcji języka obcego wykorzystać, to zajrzyjcie na https://fraubuda.wordpress.com/2017/11/16/mysl-kreatywnie-na-lekcji-jezyka-obcego/

oprac. Iza Banaszczyk, Magdalena Buda